E-mail wyświetla się niepoprawnie?
Zobacz w przeglądarce
 
Panoptykon.org
 
 
PanOptyka #172
 
2 marca 2026 r.
 
 
 

 

 
Temat numeru
 
Platformy (anty)społecznościowe od 15 lat? Trzeba to przegadać!
 
 
zdjęcie postaci stojących pod ścianą, twarze zasłonięte emotkami
 
 
Mamy to! Luty za nami.
 
Ptaszki ćwierkają, że idzie do nas wiosna, a jak wiosna, to powiew świeżej energii i nadzieja na zmiany. No i na sercu robi się jakoś cieplej.
 
W lutym żyliśmy tematem weryfikacji wieku i dostępu do platform (anty)społecznościowych w Polsce. Jedni mówili, że trzeba natychmiast zabrać dostęp osobom poniżej 13. roku życia. Inni – że próg wejścia powinien zostać podniesiony do 15 lat. Później przyszła dyskusja o tym, kto i jak miałby to weryfikować. Pojawił się pomysł, by zostawić to samym platformom (naszym zdaniem bardzo ryzykowny), i taki, że „sprawdzam” powinno leżeć po stronie państwa (tu w grę wchodzi mObywatel).
 
Co my na to
 
Panoptykon jako pierwszy w Polsce mówił o zagrożeniach, które niesie rosnąca władza algorytmów rekomendacyjnych oraz model biznesowy platform internetowych – niezależnie od tego, czy mamy 13, czy 50 lat. TikTok, Facebook czy Instagram to nieuczciwe kasyna, które żerują na naszej uwadze, więc dyskusja powinna dotyczyć nie tylko tego, jak weryfikować dostęp dla dzieci i nastolatków, ale też tego, co trzeba zrobić, by platformy (anty)społecznościowe przestały żerować na czasie i uwadze nas wszystkich.
 
Wiele odpowiedzi na te palące zagadnienia mogło przynieść polskie wdrożenie aktu o usługach cyfrowych, który w styczniu zawetował Prezydent Rzeczypospolitej Karol Nawrocki (trwają już prace nad nową wersją ustawy wdrażającej – 20 lutego przesłaliśmy Ministerstwu Cyfryzacji naszą opinię w tej sprawie). To właśnie w DSA znajdziemy przepisy, które chronią prawa nie tylko dzieci, ale i dorosłych.
 
Bo zgodnie z DSA platformy nie mogą kierować targetowanych reklam do dzieci ani projektować swoich usług tak, by sprzyjały uzależnieniu. Powinny za to dbać o prywatność i bezpieczeństwo, aktywnie przeciwdziałać ryzykom, które same stwarzają, i przestrzegać własnych regulaminów. W praktyce powinno się to przekładać m.in. na rzetelną weryfikację wieku, skuteczną moderację treści, a w przypadku młodszych użytkowników i użytkowniczek – na ograniczenie katalogu treści, jakie trafiają do feedów.
 
Mamy nadzieję, że tocząca się dyskusja dotycząca weryfikacji wieku i szkodliwości platform (anty)społecznościowych skieruje uwagę na to, co najważniejsze: na dobrostan i bezpieczeństwo użytkowników i użytkowniczek.
 
Przeczytaj analizę
 

 

 
Panoptykon partnerem
 
Kampanie społeczne FDDS i Agory
 
 
kolaż banerów kampanii 15 powodów i Zaloguj się do relacji
 
 
Żeby wzmocnić nasz głos w temacie weryfikacji wieku i dostępu najmłodszych do platform (anty)społecznościowych, zostaliśmy partnerem merytorycznym kampanii „15 powodów” Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę. FDDS maluje ponury obraz krzywd, jakich doznają dzieci – głównie na platformach (anty)społecznościowych. Adresatami kampanii są rodzice oraz politycy i polityczki.
 
Rodzicom Fundacja proponuje wprowadzenie domowej zasady: do 15. roku życia bez mediów społecznościowych. Do władz apeluje o podniesienie wieku, od którego dostępne są platformy (anty)społecznościowe i inne usługi oparte na podobnych mechanizmach, a także o skuteczną weryfikację wieku użytkowników i użytkowniczek.
 
Czytaj więcej
 
Kolejną kampanią, którą wsparliśmy merytorycznie, jest „Zaloguj się do relacji” Grupy Agora, IAA Polska oraz Havas Play. Dotyczy ona nie tylko dzieci i ich obecności w sieci, lecz relacji międzyludzkich w ogóle. Jej celem jest budowanie wiedzy na temat wpływu technologii na codzienne relacje oraz promowanie bardziej uważnego korzystania z urządzeń cyfrowych.
 
Czytaj więcej
 

 

 
Zagraj we VLOPS!
 
Sprawdź, jakie pułapki zastawiły na ciebie media (anty)społecznościowe
 
 
zdjęcie prototypu gry VLOPS! z rozstawionymi pionkami
 
 
VLOPS! to stworzona przez nas gra oparta na prostej mechanice znanej choćby z kultowych Węży i drabin. Pionki, rzut pojedynczą kostką, akcja powiązana z polem. Fabuła prowadzi graczy przez doświadczenia na platformach (anty)społecznościowych.
 
Czy zdołasz się wyrwać z pętli scrollowania?
 
Zamów bezpłatnie
 

 

 
Polecamy również
 
Pracujesz w NGO? Zgłoś się na webinar „DSA w działaniu”
 
Podczas webinaru:
  • dowiesz się, na jakie problemy i naruszenia na platformach internetowych odpowiada DSA (a na jakie nie);
  • poznasz najważniejsze narzędzia, które mogą realnie wesprzeć działalność twojej organizacji.
 
Opowiemy także o tym, dlaczego potrzebujemy w Polsce ustawy wdrażającej DSA – czego możemy się po niej spodziewać i dlaczego jeszcze jej nie ma. Czy obawy przed „cenzurą administracyjną” są słuszne?
 
Webinar odbędzie się 10 marca 2026 r. o godzinie 11. Poprowadzi go dr Dorota Głowacka z Fundacji Panoptykon – prawniczka, ekspertka od regulacji platform internetowych.
 
Zgłoszenia przyjmujemy do 6 marca 2026 r. Liczba miejsc ograniczona. Decyduje kolejność zgłoszeń.
 
Więcej informacji, regulamin i link do zgłoszenia
 
Webinar jest realizowany w ramach projektu pt. „Koniec z hejtem i prywatną cenzurą w sieci. DSA w działaniu” finansowanego z programu PROTEUS, koordynowanego przez Transatlantic Foundation i współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej.
 
 
Loga GMF | Transatlantic Foundation | Dofinansowano z Unii Europejskiej
 
 

 
Przekaż 1,5% Fundacji Panoptykon
 
 
Na czerwonym tle napis: Wolność się liczy. Dołóż swoje 1,5%. KRS: 0000327613
 
 
Luty to czas rozliczeń. Ale spokojnie, nie chodzi nam o to, by sprawdzić, jak wam idzie realizowanie postanowień noworocznych.
 
W najbliższych miesiącach zachęcamy was do wsparcia naszych działań i przekazania nam 1,5% podatku.
 
Dlaczego warto to zrobić?
 
Jesteśmy pierwszą organizacją w Polsce, która działa po to, by nowe technologie służyły społeczeństwu, a ludzie mieli kontrolę nad tym, w jaki sposób wykorzystywane są ich dane. Stawiamy czoła państwu i korporacjom, dlatego bardzo potrzebujemy wsparcia osób, które wierzą w to, co robimy.
 
Jeśli cenisz sobie wolność i prywatność, przekaż swoje 1,5% podatku Fundacji Panoptykon.
 
Twoje wsparcie wzmacnia naszą niezależność i pomaga nam skutecznie walczyć o TWOJE prawa.
 
Wesprzyj nas
 

 
Walcz o wolność i prywatność!
 
Wspieraj Fundację Panoptykon darowiznami
 
 

 
Fundacja Panoptykon
Orzechowska 4/4
02-068 Warszawa
 
Redakcja: Patrycja K. Roman. Konsultacja: Dorota Głowacka. Korekta: Urszula Dobrzańska. Kodowanie: Anna Obem. Archiwum: Aleksandra Iwańska.
 

 
Obserwuj nas na
 
Mastodonie
 
 
 
 

 
Subskrybuj newsletter
 
Zrezygnuj z newslettera
 
Archiwalne numery
 
Zrezygnuj ze wszystkich mailingów od Panoptykonu